Τα  μυστήρια του Καβομαλιά

 

Θησαυροί στον Κάβο των Πειρατών

  • Στη θέση Κάμηνος: «τα σαράντα

    βαρέλια με τα φλουριά»…

 

Οι παραδόσεις για την ύπαρξη θησαυρών στην περιοχή μας είναι αμέτρητες. Θησαυρών που βρίσκονται καλά φυλαγμένοι σε σπηλιές, σε πυλέμια1 εντός της γης, σε κιούπια2 χωσμένα εδώ κι εκεί στις ακρογιαλιές μας, και άλλα αμέτρητα τέτοια, πραγματικά ή μυθοπλασμένα.

Κατά τις επιχώριες Παραδόσεις λέγεται πως χρυσά φλουριά βρήκε ο παλιός χωριανός μας Θ.Τ.. Τα βρήκε κάπου στη παραθαλάσσια θέση Άγουστη μέσα σ’ έναν χώχονα (=μεγάλο κοχύλι), κατά τον προπερασμένον αιώνα. Χρυσά «φλουριά» διαθρυλείται πως βρήκε σε μια σπηλιά στον Αγιολιά και ο Μ.Ρ. κατά τις αρχές του εικοστού μας αιώνα, παρακολουθώντας κρυφά κάποιον ξένο «καλόγηρο» που έσκαβε, μεσάνυχτα, εκεί. Ειπώθηκε τότε ότι ο Μ.Ρ. τον έπιασε τσακωτό και μοιράστηκαν οι δυο τους όσα βρέθηκαν εκεί, μέσα σ’ ένα παλιό σταμνί σ’ αυτή την σπηλιά.

Ένα σημάδι εις το πού κρύβονταν τα χρυσά φλουριά…

Κάποια φορά – κατά τη δεκαετία του 1940 – η γιαγιά του καταγράφοντος αυτές εδώ τις ιστορίες αείμνηστη Ειρήνη Δελακοβία/ Αναστασάκη, μου διηγήθηκε σχετικώς τα ακόλουθα:

Πριν από πολλά χρόνια (περί το έτος 1890 περίπου), όταν η γιαγιά μου εκείνη ως κοπελούδα έβοσκε στην Αγιαμαρίνα τα πρόβατα του πατέρα της, ένα πρωί με συννεφιά εμφανίστηκαν μπροστά της δυο ξένοι. Φοβισμένη εκείνη άρχισε να απομακρύνεται. Τότε οι ξένοι, με χαμόγελα και νοήματα, μαζί και με τα λίγα ελληνικά που εγνώριζαν την ρώτησαν σε ποιο σημείο γύρω χτυπάει όταν πρωτοβγαίνει ο ήλιος εκείνη την εποχή. Η γιαγιά μου τους έδειξε ένα μικρό κοίλωμα στον παρακείμενο βράχο και γρήγορα έφυγε…

Την άλλη ημέρα ξαναπέρασε από εκεί, και περίεργη καθώς ήταν εκοίταξε στο σημείο που αναζητούσαν οι δύο ξένοι. Ξαφνιασμένη τότε διαπίστωσε, ότι ο τόπος είχε σκαφτεί, και ευθύς αμέσως η γιαγιά μου εμονολόγησε:

  • Τα ‘βρανε, Θε’ μου τα φλουριά οι αλλόφυλοι! Τα ‘βρανε, πανάθεμά τους, εκεί που εγώ χρόνια ολόκληρα κάθομαι να με ζεσταίνει ο ήλιος όταν φυσάει βοριάς! Αχ, τι επάθαμε!

Έτσι μονολόγησε η Ειρήνη Δελακοβία, τότε, το 1890, όταν είδε τους αλλόφυλους ν’ αρπάζουν από τον τόπο μας όσα οι κουρσάροι είχαν επίσης αρπάξει σε άλλους χρόνους από τα διάφορα διερχόμενα πλοία που εκούρσευαν!

Κάποτε ειπώθηκε επίσης ότι ένας τσοπάνης βρήκε σε μια μικρή σπηλίτσα σκορπισμένα στο χώμα ίχνη χρυσόσκονης, δίπλα σε φρεσκοσκαμμένον μικρό λάκκο. Πολύ προ του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου λέγεται – γενικότερα – πως έβρισκαν οι άνθρωποι στον Καβομαλιά και την ευρύτερη γύρω περιοχή μικρούς θησαυρούς πειρατικών νομισμάτων.

Τα όνειρα και οι παλιοί πειρατικοί «χάρτες»…

Κατά τα πολλάκις διαθρυλούμενα, την ύπαρξη θησαυρών σ’ έναν τόπο «έβλεπε» ο τυχερός στ’ όνειρό του. Αν έβλεπε όμως πως πήρε μαζί του και άλλο πρόσωπο για την ανεύρεση του θησαυρού έπρεπε να τηρήσει πιστά όσα είδε στο όνειρό του. Αν ήταν όμως πλεονέκτης και δεν έπαιρνε μαζί του για τη μοιρασιά εκείνον που είδε στον ύπνο του, τότε αντί για χρυσά φλουριά θα έβρισκε αυτός ο μονοφαγάς μόνο κατάμαυρα κάρβουνα! Άνθρακες δηλαδή – όπως λένε – ο θησαυρός!

Κατά το έτος 1938 ένας ξένος που ήλθε στην περιοχή μας για να βρει θησαυρό, κρατούσε μαζί του ένα βιβλίο παλιό που είχε μέσα και σχετικούς βενέτικους χάρτες. Αλλά γρήγορα αυτός ο άνθρωπος χάθηκε από τα μάτια των χωριανών μας που μια νύχτα τον φιλοξένησαν στο σπίτι τους.

Γιατί, κατά τα διαθρυλούμενα, υπήρξαν θησαυροί στις ακρογιαλιές μας;

Κατά τις επιχώριες Παραδόσεις, τα νομίσματα έκρυβαν πειρατές που ήσαν πληρώματα πειρατικών πλοίων γύρω στον Καβομαλιά. Τα άρπαζαν κατά τις εφόδους (τα ρεσάλτα) που έκαναν σε διερχόμενα ιστιοφόρα. Κρυφά όμως από τον αρχικουρσάρο τα κατακρατούσαν, χώνοντάς τα γρήγορα στις τσέπες και τα κεμέρια3 τους, κατά τις ομαδικές τους επιδρομές. Όταν έβγαιναν στη στεριά, στον Μαλέα, τα έκρυβαν για λογαριασμό τους σε σπηλιές, με την ελπίδα πως όταν θα ξετσουρμάριζαν4 από το πειρατικό ή ελευθερώνονταν αν ήταν σκλάβοι, θα επέστεφαν στον τόπο μας να βρουν όσα και όπου τα έκρυψαν.

Επειδή όμως πολλοί απ’ αυτούς εχάνοντο εν τω μεταξύ, τα χρήματά του αυτά (τα χαράμια5 τους) έμεναν για πάντα στις σπηλίτσες και τα κοιλώματα του Καβομαλιά, ως θρύλοι και μύθοι πλέον στις μέρες μας.

Η Φραγκοσπηλιά και το Χωστόσπηλο

Διαθρυλείται επίσης ότι σε μια σπηλιά που πριν από αμέτρητα χρόνια έχει καταπέσει από πολυμπρίες6 ή και σεισμό στη θέση Μινιώνες του Άγιου Νικόλα, λέγεται πως εκεί υπήρχε πλούσιος θησαυρός φυλαγμένος από τους Φράγκους κουρσάρους. Γι’ αυτό και μια σπηλιά εκεί την λέμε Χωστόσπηλο (=χωσμένη σπηλιά). Κατά δε τον παλαιό χωριανό μας και σοφό γέροντα – προ πολλών χρόνων κεκοιμημένον – Κυριάκο Δημ. Βελιώτη, στον τόπον εκείνον έχει ναυαγήσει καράβι του Μίνωα από την Κρήτη.

Διαθρυλείται επίσης ότι υπήρξαν κοιλώματα ψηλά στις πλαγιές του Καβομαλιά, των οποίων το «έμπα», η μικρή είσοδος είναι χτισμένα με πέτρες όμοιες των εκεί βράχων. Δεν ξαναβρίσκεις όμως όσο  και να ψάξεις ξανά και ξανά, αυτές τις χτισμένες σπηλιές… μυστήρια πράματα!

Τα σαράντα βαρέλια με τα φλουριά στη θέση Κάμηνος του Καβομαλιά…

Την Παράδοση που θα δείτε παρακάτω διέσωσε ο παλιός δάσκαλος του χωριού μας Άγιος Νικόλαος (1900-1931) αείμνηστος Δημήτρης Συκώκης, καταγόμενος από το χωριό Μυρτιά της ευρύτερης περιοχής μας, έχει δε εν συντομία ως ακολούθως:

Κατά τους πολέμους μεταξύ Τούρκων και Βενετών για την κατοχή της Κρήτης (ΙΗ΄ αιώνας) ο στόλος των πολιορκητών της Κρήτης Τούρκων χρειάστηκε χρήματα για την αγορά εφοδίων από Σμύρνη  και Αλεξάντρα (=Αλεξάνδρεια). Τα χρήματα εζήτησε ο στόλαρχος των Τούρκων να του τα στείλει ο Πασάς της Τριπολιτσάς, από την καρδιά της πλούσιας Πελοποννήσου.

Τα νομίσματα, «χρυσά φλουριά», φορτώθηκαν από την Τρίπολη σε 10 μουλάρια (τέσσερα βαρελάκια σε κάθε μουλάρι) και ξεκίνησαν για τον δικό μας Καβομαλιά, όπου με συνθηματικές φωτιές ειδοποιούμενοι οι Τούρκοι του στόλου θα προσέγγιζαν να τα παραλάβουν, κατά τα μυστικώς προσυμφωνηθέντα.

Εν τω μεταξύ έτερος στόλος των Ενετών είχε κυκλώσει τα πλοία των πολιορκούντων την Κρήτη Τούρκων, έτσι ώστε οι Οθωμανοί να μη μπορούν να πλησιάσουν στον κάβο μας να παραλάβουν τα αποσταλέντα χρυσά φλουριά. Φοβηθέντες τώρα οι μουλαράδες που είχαν κουβαλήσει εδώ το πολύτιμο αυτό φορτίο μην πέσει στα χέρια των Ενετών, αποφάσισαν να τα κρύψουν καλά στη θέση Κάμηνος, πλησίον του Κάβου!

… Αλλά κατά την Παράδοση, την οποία διέσωσε – όπως προείπαμε – ο Δημήτρης Συκώκης, ο τούρκικος εκείνος αμύθητος θησαυρός έμεινε για πάντα εκεί, στην Κάμηνο, εγγύτατα στον Καβομαλιά. Τι να έγιναν λοιπόν τα σαράντα εκείνα βαρέλια, τα γεμάτα με χρυσά φλουριά; Να τα έφαγε η θάλασσα του φουρτουνιασμένου συνήθως Καβομαλιά ή περιμένουν ακόμα τον τυχερό να τα βρει, όταν αιφνιδίως θα ξεθαφτούν από τον τρικυμιώδη καιρό που λυσσομανά τους χειμωνάδες στον θρυλικό μας Καβομαλιά;

Και τώρα μια «συμβουλή» στους νοήμονες αναγνώστες μας…

  • Μην ψάχνετε, παρακαλώ, να βρείτε εκεί, στον Καβομαλιά, τα «χρυσά φλουριά» Τούρκων και πειρατών. Μην τα αγγίζετε, ακόμη και αν τυχαίως τα βρείτε εκεί. Να φωνάξετε μόνο τις Αρχές. Και οι Αρχές να καλέσουν αμέσως παπά, ιερέα, να διαβάσει εξορκισμούς και ευχές. Διότι τα κρυμμένα στον Καβομαλιά «χρυσά φλουριά» των Τούρκων και των πειρατών είναι καταραμένα

… Είναι βουτηγμένα στο αίμα σκλάβων και αθώων ανθρώπων, στεριανών και θαλασσινών, της ιστορίας.

 

Επεξηγηματικές Σημειώσεις

  1. Πυλέμι = Σκαμμένο κοίλωμα στη γη, κτιστό μερικές φορές.
  2. Κιούπια = μικρές (ή μεγάλες) στάμνες.
  3. Κεμέρια = δερμάτινα φυλακτήρια χρημάτων.
  4. Ξετσουρμάριζαν = ξεμπαρκάριζαν, δεν συμμετείχαν πλέον στο τσούρμο, στο πλήρωμα του πλοίου.
  5. Χαράμια = τα παρανόμως, εγκληματικώς αποκτημένα αγαθά.
  6. Πολυμπρίες = Πολυομβρίες = πολλά βρόχινα νερά, πλημμύρες.

 

Αφήστε μια απάντηση